السيد عبد الحسين الطيب
65
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)
مُبِينٍ يونس آيه 61 ، يَعْلَمُ خائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَ ما تُخْفِي الصُّدُورُ مؤمن آيه 19 ، و غير اينها از آيات بلكه اين تعبيرات براى فهم عباد است و لكن علم كه منتزع از ذات است محدود نيست و تمام مخلوقات محدود هستند . [ سوره البروج ( 85 ) : آيه 10 ] إِنَّ الَّذِينَ فَتَنُوا الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ ثُمَّ لَمْ يَتُوبُوا فَلَهُمْ عَذابُ جَهَنَّمَ وَ لَهُمْ عَذابُ الْحَرِيقِ ( 10 ) محققا كسانى كه تفتين ميكنند مؤمنين و مؤمنات را سپس توبه نميكنند پس از براى آنها عذاب جهنم است و از براى آنها عذاب سوزنده است . نوع مفسرين اين آيه شريفه را و همچنين آيه بعد را راجع به همان اصحاب اخدود دانستهاند كه آنهايى كه مؤمنين و مؤمنات را در آتش انداختند و سوزانيدند از براى آنها عذاب جهنم و عذاب حريق است مگر آنكه توبه كنند . لكن آيه شريفه مطلق است نسبت بجميع فتنه انگيزان نسبت بمؤمنين كه اسباب هلاكت آنها را فراهم كنند ، و اصحاب اخدود يكى از مصاديق اين اطلاق است و فتنه هم مجرد هلاكت و احراق نيست بلكه كسانى كه نقشهها ميكشند و حيلهها به كار ميزنند و راپرتها ميدهند و اسباب هلاكت مؤمنين را فراهم ميكنند : وَ الْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ وَ الْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ بقره آيه 191 و آيه 217 . و هلاكت هم مجرد سوزاندن يا كشتن نيست هلاكت دينى بمراتب سختتر از هلاكت جانى است و مصاديق اين آيه شريفه بسيار است در امم ماضيه قوم نوح هود صالح ابراهيم لوط شعيب موسى عيسى و غير اينها كه كفار و مشركين چه اندازه انبياء را و مؤمنين به آنها را كشتند و اذيت كردند ، و در اين امت چه در زمان پيغمبر از دست مشركين و كفار و منافقين به پيغمبر ( ص ) و بمؤمنين اذيت وارد شد كه شرحش مفصل است و چه بعد از رحلت پيغمبر از خلفاء جور و بنى اميه و بنى مروان و بنى العباس بأئمه طاهرين و شيعيان آنها و اصحاب آنها و اهل بيت آنها اذيت وارد شد و چه در دورهء غيبت اين شيعيان و ذرارى رسول اللَّه در اذيت و آزار اين مخالفين و ناصبين بودند و هستند تا زمان ظهور كه از آنها انتقام كشيده شود تمام مشمول اين آيه هستند و داخل :